قوماندانی مرکزتربیوی پـولیس ملی هـرات

5:آله وابزارهمچون دلو،ریسمان موجودنشودکه به وسیله آن آب راازچاه بیرون آورد.

6:ازدشمنی بیم داشته باشدکه درمیان اووآب حائل است ،خواه این دشمن آن انسانی باشد،یاحیوان درنده ای.

7:آنگاه که برگمان وی چنین غالب شودکه اگربه وضوءمشغول می شودنمازعیدین یانمازجنازه ازاوفوت میشودزیرااین نمازهاقضاء آورده نمی شود،درین صورت تیمم جائزاست،امااگربرگمانش چنین غالب گردیدکه اگربه وضوءمشغول می شودوقت نمازازدست میرودیانمازجمعه ازاوفوت میشودپس درین صورت برای اوتیمم جوازندارد،بلکه بایدوضوءگیردونمازفرض راقضأآورده ودرعوض نمازجمعه هم نمازظهررابخواند.

شرط سوم:این است که تیمم به چیزی پاک که ازجنس زمین باشدهمچون خاک،سنگ،ویاریگ پس تیمم باچوب،هیزم،نقره،وطلاجوازندارد

شرط چهارم:این است که تیمم کننده تمام روی وهردودست خویش رابه هردوآرنج خویش مسح کند.

شرط پنجم:این است که تیمم کننده باتمام دست خویش یابااکثرآن مسح کنداگربادوانگشت خویش مسح کردواین کارراتاآنجاتکرارنمودکه همه اجزای معین موردنظررادربرگرفت تیمم آن صحیح نمی شود.

شرط ششم:این است که تیمم کننده بادوضربه به وسیلۀ داخل هردوکف دست خویش مسح کند،واگردوضربه رادریک جازدتیمم جائزاست همچنین خاک به بدن وی رسیدوآن رابه نیت تیمم مسح کردتیمم آن صحیح است.

شرط هفتم:این است که چیزی وجودنداشته باشدکه میان مسح کردن وپوست بدن شخص حائل گردد،همچون موم وچربی،پس این اشیاءناگزیربایدقبل ازمسح دورگردانیده شودودرغیرآن تیمم صحیح نیست.

شرط هشتم:این است که درشخص تیمم کننده چیزی وجودنداشته باشدکه ازصحت تیمم بازمیدارد،همچون حیض،نفاس،وحدث،بی وضوئی پس اگردرحالت حیض یانفاس تیمم کرد،تیمم آن صحیح نمی شودهمچنین اگردرحالت عارض شدن حدث تیمم کرد،تیمم آن صحیح نمی شود.

این بودفرائض خارجی تیمم وامافرائض داخلی تیمم دوچیزاست که قرارذیل است.

1:مسح کردن تمام روی.

2:مسح کردن هردودست باهردوآرنج.

یادداشت: نمازدرشب معراج قبل ازهجرت فرض گردید . 

فرض های خارجی نماز هشت است

1- وضو کردن به آب پاک

2- پاکی بدن

3- پاکی لباس

4- پاشیدن عــــورت : عــــــــورت مرد ( از زیر ناف الی زیر زانو ) عــــــــورت زن ( تمامی بدن عورت است )

5- پاک بودن جای نماز

6- شناختن وقت نماز

7- روی آوردن به قبله

8- نیت کردن به قلب فرض است و به زبان سنت است.   

فرض های داخلی نماز) ارکان(نماز شش است

1- تکبیر تحریمه.

2- قیام.

3- قرائت.

4- رکوع .

5- سجده.

6- نشستن به قعده اخیر به اندازه التحیات .

واجبات نماز

اول :- خواندن الحمدالله .

دوم :- خواندن سوره دیگریاسه آیه کوچک ویایک آیه بزرگ باالحمدالله .

سوم :- تعین قرائت دردورکعت اول فرض (توضیح اینکه خواندن سوره یاچندآیه باالحمدلله دردورکعت اول ازنمازهای چهاررکعتی فرض وهمۀ رکعت های وترونفل واجب است ودردورکعت آخرفرض یادریکرکعت آخرنمازشام فقط تنهاالحمدلله خوانده میشود.

چهارم : - مقدم نمودن الحمدلله برسوره .

پنجم :- درموقع سجده باپیشانی بینی خودرا نیزبرزمین بگذارد،

ششم :- درهررکعت ازنمازباید سجده دوم را پیش ازاینکه انتقال بعمل دیگری ازنمازپیداکند بجاآورد ،

هفتم : - بجاآوردن هرفرض رابااطمینان وآرامش ،

هشتم :- قعده اول ،

نهم :- خواندن التحیات درهردوقعده ،

دهم : - برخاستن ازقعده اول به رکعت سوم بعدازخوا ندن التحیات بدون تأخیر ،

یازدهم :- درموقع سلام علیکم ورحمت الله گفتن ،

دوازدهم : - درنمازوتردعای قنوت راخواندن ،

سیزدهم: تکبیرات نماز هردو عید،

چهاردهم: تعیین کردن لفظ الله اکبر را برای شروع کردن درهرنمازی ،

پانزدهم:تکبیر رکعت دوم درموقع رکوع درنماز عیدین،

شانزدهم: بلند خواندن امام جماعت دورکعت اول شام وخفتن ونماز بامدادرا

هفدهم: بلند خواندن امام جماعت قرائت را درنماز جمعه وعیدین وتراویح ووتر درماه رمضان.

هیجدهم:آهسته خواندن قرائت درنماز ظهر وعصر ورکعتهای پس از دورکعت اول نماز شام وخفتن ونماز های نفل روز.

تذکر: شخصی که تنها میخواند یا شب نماز نفل میخواند دربلند خواندن دراوقات که بلند خوانده میشود وآهسته خواندن قرائت مخیراست.

احــــــکام ومسائل سجدۀ سهو

1:اگرازسجده سرخودراقدری برداشته وبه سجده دومی رفت سجده دومی بجانیامده ونمازقطعاًجایزنیست واگراین قدربلندشدکه به نشستن نزدیک بودفرض اداء شد با نقصان اگر این کار را قصداٌ انجام داده بود باید نماز را دومرتبه بخواند واگر سهواً بود باید سجده سهوبجای آورد.

2: دروقت سجده پیشانی وبینی هردو به زمین گذاشته شودواگر پیشانی به زمین رسید وبینی نرسید نماز جایز است .وبالعکس جایزنیست مگر درسورت عذر.

3:اگربعد ازرکوع خوب راست نشد بلکه نیم راست شده به سجده رفت اگر قصداٌ بود نماز را باید دومرتبه بخواند واگر سهواٌ بود سجده سهو بجای آورد .

4:اگر دردو رکعت آخر فرض الحمد الله رانخواند بلکه سه مرتبه سبحان الله گفت یا به اندازه حمد خاموش استاد نماز جائز است ولی خواندن حمد بهتر است.                                           

5:شخص ســـــجده کند درسهو( درزیادت ونقصان ) دوسجده بعدازسلام فعل که درنماززیاده می شود ازجنس نمازاست ولی ازنمازنیست مانند دورکوع ازجنس نمازاست ازجزونمازنیست این رازیادت میگویند یاسه سجده میکند ازجنس نمازاست ولی جزونمازنیست لذازیادت رکوع وسجود اگرقصدأ  باشد نمازباطل واگرسهوا باشدسجده سهوواجب میشود . 

6:یانقصان که به ترک آن سجده سهوواجب میشود مانند قعده اول یاتاخیررکعت سوم که بعد از التحیات یاتاخیرواجب مانند آن که درنمازچهاررکعتی بعدازقعده سلام نداده است به رکعت پنجم حرکت نموده است رکعت پنجم راتازمانیکه درسجده نرفته بنشیند سلام دهد وبعدأسجده سهوکند یاقعده اخیر فرض بوده است ننشسته وقیام کرده به رکعت پنجم تازمانیکه سجده نکرده باید بنیشند التحیات را بخواند بعدأ سجده سهوکند، یادررکعت اول یک سجده کرده است دررکعت دوم سه سجده کندچراکه ترتیب درنمازواجب است درتمام صورتهای فوق اگرقصداًباشد نمازباطل باید نمازرادوباره بخواند واگرسهوا باشد سجده سهولازم میشود.

تبصره:درسه چیزسجدۀ سهوواجب میشود.

1:به تأخیررکن یعنی فرض.   2:به ترک واجب.   3:به تأخیرواجب.درصورتیکه قصداًباشدنمازفاسدمیشود،ودرصورت سهو،سجدۀ سهوواجب میشود.

الف:به تأخیررکن بعدازالتحیات اگرگفت(اللهم صـــــــــلی علی محمدِ)سجدۀ سهوواجب میشودچراکه قیام فرض بوده تأخیرشده یااینکه ازنمازچهاررکعتی یاسه رکعتی به دو رکعتی ویابه چهاررکعتی به رکعت سومی نشسته به گمانش آمده که چهاررکعت است درقعده به یادش آمدکه یک رکعت مانده است برخیزد قیام کند بخاطریکه قیام فرض بوده تأخیرآمده سجدۀ سهوواجب است.

ب:درقعدۀ اخیرنمازهای چهاررکعتی یاسه رکعتی شام یارکعت آخیری«نمازوتر»بلکه تمام نمازهای فرض وسنت ونفل درقعدۀ اخیرنشستن فرض است به اندازه التحیات چه امام وچه تنهاگزارباشداگربه قعدۀ اخیرننشست وبه رکعت پنجم ویابه سه رکعت فرض شام رکعت آخیرویانماز«وتر»ننشست به قیام برخواست تازمانیکه سجده نکرده بنیشندالتحیات راخوانده سلام بدهدوسجدۀ سهوبجابیاوردبخاطریکه نشستن به قعدۀ اخیرفرض بوده تأخیرکرده لذابه تأخیررکن سجدۀ سهوواجب است واگرامام بودبه قعدۀ اخیرننشست مقتدی امام رابه تسبیح فتحه دهدبه لفظ«سبحان الله»بگویداگرامام تازمانیکه سجده نکرده به قعده نشست التحیات راخواندسلام بدهدومقتدی مطابعت امام رانمایندوانتظاربکشندواگرامام به رکعت پنجم سجده کردنمازامام فاسدومقتدی هاتنهاسلام دهندواگرقبل ازسجده کردن امام مقتدی هاسلام دادندنمازتمام شان فاسداست این بودتأخیررکن.

ج:اگرنمازگذاریک سجده کـــــــرددررکعت اول،دررکــــــــــعت دوم سه سجده کندودرآخیرنمازبخاطرتاخیررکن که سجدۀ دومی فرض بوده تأخیرشده یاسه سجده کرده چه دررکعت اول یادوم یاسوم یاچهارم،بازتأخیررکن که قیام بوده ویانشستن درقعدۀ اخیربوده سجدۀ سهوواجب است.اگر امام میخواست سهوأ سجده سوم را انجام دهد مقتدی   به وی فتحه دهد واگرباز گشت امام را متابعت نماید والا مقتدیان سجده نکنند منتهی امام در آخیر نماز سجده سهو کند.

د:یادورکوع میکندمثل اینکه تکبیرتحریمه رامیگوید«الحمدوسوره»رافراموش میکندبه رکوع میرودبه رکوع بیادش میآیدپس ایستادشود«الحمدالله وسوره»رابخواندچون خواندن قرائت فرض بوده رکوع دوم راکندبخاطرتأخیرقرائت ورکوع اول ملـــــــــغی قرارگرفته بخاطــــــــــــــرترتیب قــــرائت واجب بوده سجدۀ سهوواجب میشودواگــــــــــر«الحمدالله وسوره»رانخواندیک رکعت دیگربه آخیرنمازاضافه کندبعدسجدۀ سهوکندواگریک رکعت دیگراضافه نکندنمازش باطل است.

2:به ترک واجب سجــــــدۀ سهوواجب میشودمثل ترک کردن«الحمدالله وسوره»یافاصله دربین سوره والحمدویااینکه دردورکعت اول نمازازنمازهای چهاررکعتی ویاسه رکعتی خواندن التحیات ونشستن به قعده واجب است مثل اینکه اگرنمازگزاردردورکعتی اول ازنمازهای چهاررکعتی  ویاسه رکعتی التحیات رانخواندبه قیام حرکت کرداگربه قعده نزدیک بودبنیشندسلام دهدسجدۀ سهولازم نیست واگرایستادشدبه قیام چون التحیات واجب بوده همرای قعدۀ اول ترک شده به خاطرجبران آن به آخیرنمازسجدۀ سهونماید.

3:به تأخیرواجب سجدۀ سهواجب است مثل اینکه«الحمدالله»خوانده به اندازۀ یک رکن که عبارت ازاندازه سه سبحان الله است تفکرمیکندبعداًسوره رامیخواندسجدۀ سهوواجب است یااینکه به قعدۀ اخیرازنمازهای چهاررکعتی یاسه رکعتی نشسته ولی سلام نداده به رکعت پنجم ویاازنمازسه رکعتی به رکعت چهارم برخاست به سجده رفته ویک رکعت دیگررااضافه نموده رکعت ششم رابخواند دورکعت نفل وچهاررکعت فـــــــــــــــرض نمازش صحیح است لذابخاطرتأخیرواجب که سلام دادن بوده سجدۀ سهوکند،سجدۀ سهودرسه جای ساقط میگرددمثل اینکه 1:وقت غروب است2:وقت طلوع آفتاب است نمازگزاراگرسجدۀ سهوکندنمازش قضاءمیشود 3:درنمازاگرسجدۀ سهونکرده به فراموشی همرای کسی صحبت کردویاازمسجدبیرون شدسجدۀ سهوساقط میشود.

7:اگرامام قبل ازتمام کردن التحیات مقتدی سلام دادمقتدی التحیات راتمام کندبعدسلام دهداگردرنمازچهاررکعتی به قعدۀ اول امام به قیام برخاست که مقتدی التحیات راتمام نکرده مقتدی التحیات راتمام کندوبعداًقیام کنداگرشخص«الحمدالله»نخواندبه رکوع بیادش آمدپس به قیام ایستادنشودو به آخرنمازسجدۀ سهوواجب میشود.واگرالحمدالله را دومرتبه تکرارکردسجدۀ سهوواجب است واگرالحمدالله رااول وبعدازسوره خواندسجدۀ سهوندارد.

8:اگرالحمدالله راخوانده فکرکردکه کدام سوره رابخواندوفکرآن اینقدرطولانی شدکه ازآن مدت گنجایش سه مرتبه سبحان الله گفتن راداشت سجدۀ سهوواجب میشود.

9:اگردررکعت آخیربعدازالتحیات مشتبه شدکه سه رکعت خوانده است یاچهاررکعت ودرهمین فکربه اندازه سه مرتبه سبحان الله گفتن خاموش نشست بعدیادش آمدکه چهاررکعت خوانده دراین صورت نیزسجدۀ سهولازم است.

10:اگرخواننده نمازبعدازخواندن الحمدوسوره به فکررفت وفکرآن به اندازه سه تسبیح طولانی شد،سجدۀ سهوواجب میشودوهمچنین دروقت خواندن قرائت یادرقعدۀ اخیریامیان هردوسجدۀ به فکررفت سجدۀ سهولازم میشود.

11:درنمازهای سه رکعتی یاچهاررکعتی اگردرقعدۀ اول دومرتبه التحیات یادرودشریف رابعدازالتحیات تا«علی محمدِ»به فراموشی خواندآن وقت یادش آمدکه بایدبرخیزدبرخاست بایددراخیرسجدۀ سهوبجاآورد.

12:اگربجای التحیات به فراموشی درقعده دعای دیگریا«حمد»راخواندسجدۀ سهولازم میشود،اگردرنمازشک کردکه سه رکعت خوانده یاچهارکعت واین اولین مرتبه است که شک میکندنمازرارهاکندودومرتبه بخواندواگربسیاربرایش تاکنون شک پیش آمده فکرکندوبه هرچه قلبش فتوای دادبه آن عمل کنداگرقلبش فتوای سه رکعت دادیک رکعت دیگربخوانداگربه چهاررکعت قلبش گواهی دادنمازراتمام کندوسجدۀ سهولازم نیست واگرقلبش بین سه رکعت وچهاررکعت برابربودسه رکعت حساب کرده بنیشندوبعدیک رکعت دیگربخواندودرین صورت سجدۀ سهوحتماًبجای آورد.

13:اگردرنمازچندسهوکردکه هریک ازآنهاموجب سهوبودیک سجده برای همه کافی است.

اگربرکسی سجدۀ سهولازم بودولی قصداًبه هردوطرف سلام دادنیت داشت که سجدۀ سهورابجا نیاوردوبا وجوداین تاوقتیکه عمل منافی نمازازآن صادرنشود میتواندسجده سهورابجاآورد.

14:اگرکسی درنمازسه رکعتی یاچهاررکعتی به فراموشی درقعدۀ«اولی»سلام دادبعدمعلوم کردکه قعدۀ اولی است تاپیش ازصدورعمل منافی نمازمثل صحبت کردن وچیزی راخوردن برخیزدنمازراتمام کند وسجدۀ سهوبجاآورد.

15:اگرکسی درنماز«وتر»شک کردکه رکعت دومی است یاسومی هردوطرف گمانش برابر است درهمان رکعت دعای قنوت رابخواندوبنشیندوالتحیات راخوانده بلندشودویک رکعت دیگربخواندودرآن هم دعای قنوت رابخواندودراخیرسجدۀ سهوبجاآورد.

16:اگرکسی الحمدالله رانخواندبلکه سوره دیگری یاچندآیت خواندیاالحمدالله راخواندوختم سوره یاآیه ننمودیادورکعت خواندوبه قعده ننشست یانشست والتحیات رانخوانددرهمه این صورت هااگرقصداًباشدفرض اداء شدولی نمازبسیارناقص است که اعادۀ آن واجب میباشدواگرسهواًباشدبه سجدۀ سهونمازدرست وکامل میگردد.

17:اگروقتی سلام دادن لفظ «السلام وعلیکم ورحمهَ الله»رانگفت بلکه باکسی صبحت کردیابرخاسته رفت یاعملی دیگرکه ناقص نمازاست انجام دادنیزهمین حکم است یعنی نمازناقص اداء شده.

18:بعداز«الحمدالله»حداقل بایدسه آیه خوانده شوداگریک آیه یادوآیه خوانداگراین یک آیه یادوآیه به اندازه سه آیه کوچک است نمازجائزواگرکمترباشدنمازناقص وحکم ماقبل رادارد.

19:اگردردورکعت اخیرفرض الحمدالله رانخواندبلکه سه مرتبه سبحان الله گفت یابه اندازه حمدخاموش ایستادنمازجائزاست ولی خواندن حمد بهتراست.

20:دردورکعت اول خواندن سوره حمدواجب است پس اگرکسی فقط تنهاحمدراخواندوضم سوره نکردیاالحمدالله رانخواندبلکه سبحان الله گفت بایددردورکعت آخیرباالحمدالله سوره راهم بخواندواگراین کارقصداًباشداعادۀ نمازواجب ،واگرسهواًباشدسجدۀ سهوبجاآورد.

21:اگرامام درنمازشک نمودومقتدی هانیزتأییدنمایندبایدنمازرانظربه گفته آنهااعاده نماید.

22:واگردربین امام ومقتدی هااختلاف نظربودمثلاًهمه مقتدی هامیگفتندکه سه رکعت شده است وامام میگفت که من یقین دارم که چهاررکعت شده است امام نمازرااعاده نکندوبه یقین خودعمل نماید.

23:واگرامام شک شدوبعضی نمازگذاران به تمام شدن نمازیقین داشتندوبعضی به ناقص بودن آن فقط کسیکه شک داردنمازرابایداعاده نمایداگرامام یقین داشت که نمازتمام نشده وناقص است بایدنمازرااعاده نمایندمگردرصورتیکه مقتدی هابه تمام شدن نمازیقین داشتنداگریکی ازمقتدی هایقین داشت که نمازتمام نشده امام ودیگرنمازگذاران شک داشتن واگردروقت نمازبوداحتیاطاًنمازرااعاده نمایندواگربعدازوقت بوداعاده لازم نیست.

24:اگربعدازنمازیکنفرعادل ولوغیرازنمازگذاران گفت که امام سه رکعت راخوانده است وامام درراست ودروغ خبرش شک افتاداحتیاطاًنمازرااعاده نمایدواگردونفرعادل خبردادنداعادۀ نمازلازم میشودواگرخبردهنده عادل نبودسخنش اعتبارندارد.

25:اگر قبل از حمد وسوره التحیات راخواند سجده سهو ندارد

26:«تعین قرائت دردورکعت اول فرض»اگرقرائت رادردورکعت اخیرویادردوم وسوم خواندسجده سهولازم میشود.

27:امام سجدۀ سهوبراولازم است سلام دادوپیش ازسجده نمازگذاردیگری براوقتداء نموداگرامام سجدۀ سهوبجاآورداقتداء اوصحیح است واگرسجدۀ سهورابجانیاورداقتداءبه اوصحیح نیست.

28:نمازگذارچهاررکعت ویاسه رکعت شروع نمودوخواندوبه گمانش آمدکه نمازراتمام نموده است وبعددانست که دورکعت خوانده است نمازراتمام کندوسجدۀ سهوبجاآوردوهرگاه فکرنمودوسلام ندادتایقینش حاصل شدوتفکرش به اندازه یک رکن طول کشیدسجدۀ سهولازم میشودواگربه اندازه یک رکن طول نکشید سجدۀ سهولازم نمی شود واندازۀ رکن مقدارسه تسبیح سبحان الله است.

29:اگرنمازگذارچهاررکعت نیت کردبه سردورکعتی سهواًسلام دادتازمانیکه همرای کسی صحبت نکرده ویاازمسجدبیرون نیامده بقیه نمازخودراتمام کندودراخیرسجدۀ سهوکندوهمچنین درتمام نمازهاهمین حکم است چه فرض باشدچه سنت.

30:رعایت«نگهداشتن»ترتیب درفعــــــــــــل کــــــــــــــــــه دریک رکعت تکرارمیشود«سجده»اگرسهواًیک سجده نمودبعدبه رکعت دوم برخاست وآنرابه هردوسجدۀ آن اداء کرده وبعدسجدۀ رکعت اول رابجاآوردنمازش صحیح است وسجدۀ سهولازم میشود.

31:اگرترتیب رادرافعال که مکرونمی شودمراعات ننمایدمثلاًتکبیرتحریمه راگفت وبه رکوع رفت وبعدبه قیام ایستادوفاتحه وسوره راخواندرکوعش بی اعتباروملغی قرارداده میشودبایدبعدازقرائت رکوع رااعاده نمایدوسجدۀ سهوبجاآوردزیرارکوع اول رازیاده نموده است. 

32:  اگربعدازسجده سهوعملی کردکه بواسطه آن سجده سهولازم می شد همان سجده اولی کافی است مثلاً بجای التحیات الحمد راخواند.

33:- اگرسجده سهورافراموش کردوبه دو طرف سلام دادلکن هنوزهمانجانشسته است وسینه اش راازطرف قبله نگردانیده وباکسی هم صحبت ننمودحالیه سجده سهورابجاآوردواگرچه ذکریادرودخوانده است .   

سنتـهای نماز

سنتهای نمازچهل وسه چیزاست

1.اینکه درهنگام گفتن تکبیرتحریمه راست بدون اینکه سرش رافرواندازد.

2.اینکه دست هــــــــایش راقبل ازگفتن تکبیرتحریمه به برابرهردوگوش بلندنماید.امازن هادودست خودراقبل ازتکبیرتحریمه به برابرهردوشانهً خویش بالاببرد

3.هردوکف دست وانگشتانش درحالت بالاکردن دودست درتکبیرتحریمه روبطرف قبله باشد

4.انگشتانش رادروقت بالابردن هردودست به طورعادی برحال خودباقی بگذاردپس نه آنهاراکلاًبه هم بچسپاندونه هم آنهاراکلاًازهم دیگربازوگشاده گرداند

5.دست راست خویش رابربالای دست چپ خویش درزیرناف بنهد.وزنهادستهای خویش رابرسینه اش بنهد .

6.داخل کف دست راخودرابربیرون کف دست چپ خودقراردهددرحالیکه دوانگشت(خِنُصر)و(ابهام)برمچ دست خویش حلقه نموده.وزنها باطن کف دست راست خودرابرظاهرکف دست چپ خودقراردهدبدون حلقه نمودن انگشتان.

7.به دنبال نهادن هردودست برزیرناف ثناءبخواند.(سبحنک اللهم)

8.قبل ازقرائت سوره فاتحه امام(اعوذباالله .وبسم الله)بگوید.ومقتدی اعوذباالله وبسم الله نگوید.ومسبوق (اعوذباالله وبسم الله)رادراولین رکعتی که بعدازامام میخواندبگوید

9.اینکه درهررکعت قبل ازسوره فاتحه(بسم الله الرحمن الرحیم)بگوید

10.اینکه درهنگام فارغ شدن ازسوره فاتحه،آهسته (آمین)بگوید

11.اینکه درحالت قیام درمیان هردوپای خویش به اندازه چهارانگشت گشادگی باقی گذارد

12.اینکه درنمازظهرودرنمازبامداد،بعدازقرائت سوره فاتحه سوره ای راازسوره های طـــــــوال مفصل بخواند.طـــــــــــــوال مفصــــــل ازسوره (حــــــــــــــــــجرات)تاسوره (بروج)است.ودرنمازعصروعشاء سوره ای راازسوره های اوساط مفصل یخواند.اوساط مفصل بعدازسوره(بروج)تاسوره(لم یکن الذین)است .ودرنمازمغرب سوره ای راازسوره های قصارمفصل بخواند.قصارمفصل،بعدازسوره(لم یکن الذین)تاسوره(ناس)است

13.اینکه فقط درنمازبامداد،رکعت اول راازرکعت دوم طولانی ترگرداند

14.تکبیررکوع است.

15.اینکه درحال رکوع،هردوزانوی خویش راباهردودست خویش گرفته وانگشتانش راازهم گشاده گرداند.

16.اه درحال رکـوع پشـتش راهمـوارـ گردانیده وسرش راباسرینش برابرسازد،وهردوساق پای خویش راراست وکشیده بدارد.

17اینکه دررکوع حداقل سه بار(سبحان ربی العظیم)بگوید.

18اینکه مرددرحال رکوع دودستش راازدوپهلویش دورنگهدارد.

19اینکــه امام درهنگام برداشتن سرازرکــوع(سمع الله لمن حمده)ومقتدی آهسته(ربناولک الحمد)بگویدومنفرد(تنهاگزار)هردوراباهم بگوید.

20:تکــبیرسجده است.

21:اینکه درهنــــــــــگام سجده اول هردوزانوی خود،سپس هردودست خود،وسپس روی خودرابرزمین بنهد.

22:اینکه درهنگام برخواستن ازسجده اول روی خود،سپس هردودست خود،وسپس هردوزانوی خودرااززمین بردارد.

23:اینکه درحال سجده روی خویش رادرمیان هردوکف دست خویش بنهد.

24:اینکه درحال سجده،شکم خویش راازهردوران خویش،وهردوآرنج خویش راازدوپهلوی خویش،وهردوبازوی خویش راازز مین دورگرداند.

25:اینکه درحال سجده،انگشتان هردودست وی به هم چسپیده باشد.

26:اینکه درحال سجده،انگشتان هردوپای وی روبه سوی قبله باشد.

27:اینکه درسجده حداقل سه بار بطورآهسته(سبحان ربی الاعلی)بگوید.

28:اینکه برای برداشتن سرازسجده تکبیربگوید.

29:اینکه بدون نشستن وبدون تکیـــه دادن دودست خویش به زمین،ازسجده برخیزد،مگردرصورتیکه برای وی عذری باشد.

30:اینکه هردودست خویش رادربین دوسجده برهردوران خویش بنهد،چنانکه درحال خواندن(التحیات)آنهارامی نهاد.

31:اینکه درحالت نشستن درقعده اول واخیرپای چپش رافرش نموده وپای راستش راایستاده کند،وزنها برسرین خودبنشیندوهردوران خویش رابرزمین بنهد،وپای خویش رااززیرسرین راست خودبیرون کند.

32:اینکه باانگشت مسبحه(سبابه)درتشهداشاره کند،یعنی آنرادرهنگام گفتن(لااله)بلندنموده ودرهنگام(الاالله)فرونهد.

33:اینکه سوره فاتحه رادردورکعت اخیرازنمازهای ظهروعصروعشاء ،ودررکعت سوم ازنمازمغرب بخواند.

34:اینکه درتشهددرقعده اخیربررسول الله ص درودبخواند.

35:اینکه ازدرودخواندن بررسول اکرم ص درحق خویش بادعاهای ماًثوره دعاء نماید.

36:اینکه درهنگام گفتن(السلام علیکم ورحمت الله)روی خویش رابجانب راست وچپ بگرداند.

37:اینکه امام،تکبیرات انتقال رابلندومقتدی آنهاراآهسته بگوید.

38:اینکه امام(السلام علیکم ورحمت الله)رابلند،ومقتدی آنراآهسته بگوید.

39:اینکه امام به سلام خویش،مردان،وفرشتگان نگهبان(ملائکه حفظ)وجنیان صالح ونیکوکاران رانیت کند،یعنی اینکه نیت اواین باشدکه برای آنهاسلام میگوید،ومقتدی به سلام خویش،امام رابه همراه جمعیت همراه امام نیت کند،ومنفرد(تنهاگزار)فقط فرشتگان رانیت کند.

40:اینکه آوازخویش رادرسلام دوم نسبت به سلام اول پائین بیاورد.

41:اینکه سلام دادن راازجانب راست آغازکند.

42:اینکه سلام مقتدی باسلام امامش پیوسته باشد.

43:اینکه مسبوق،فراغت امام راازهردوسلام انتظاربکشد،وقبل ازفراغت امام ازهردوسلام ،برای تمام کردن نمازخویش ایستاده نشود.    

مقام ومرتبه جماعت

جماعت برای مردان آزادکه عذرنداشته باشند درنمازهای پنج گانه سنت مؤکده است یعنی درقوت خودمثل واجب است .ودلیل شرعی نمازجماعت ومطلوب بودن آن، قرآن وسنت نبوی واجماع امت اسلامی است . خداوندبلندمربته میفرماید (وارکعوامع الراکعین )(بقره /43)« وبانمازگذاران(به صورت جماعت) نمازبخوانید »لقوله علیه الصلوه والسلام الجماعة من سنن الهدای لایتخلف عنهاالامنافق جماعت ازسنت های است که کسی آنرا سیرت وروش خودقراردهد هدایت میشود ازآن مخالفت نمی ورزد مگرکسیکه خصلت وروش او،مانند خصلت وروش منافق بود .وابن عمر(رض)گوید پیامبر(ص)« صلاة الجماعة تفضل صلاة الفذ بسبع وعشرین درجة »(بخاری مسلم)«نمازجماعت ،بیست وهفت درجه برنمازانفرادی برتری دارد » وهمچنان ازحضرت ابوهریره روایت است که رسول خدا (ص)فرمود«والذی نفسی بید ه لقدهممت ان آمربحطب فیحطب ثم آمربالصلاة فیؤذن لها،ثم آمررجلا فیؤم الناس ثم اخالف الی رجال فاحرق علیهم بیوتهم (بخاری) «سوگند بذاتی که جانم دردست اوست ،قصدکردم که فرمان دهم تاهیزم جمع کنند ،سپس به گفتن اذان واقامه ی نمازفرمان دهم ،آنگاه مردی رامأمورکنم تابرای مردمان امامت کند ،سپس بسوی مردان بروم که درنمازجماعت حاضرنشده اند وخانهایشان رابرآنها بسوزانم » وجماعت درنمازجمعه وعید شرط صحت است ودرتراویح سنت کفائی است ودرنمازهای نفل ووتردرغیررمضان مکروه است ودرنمازهای نفل وقتی مکروه است که مقتدی هاازسه نفرزیاد باشند ودروتررمضان بنا بقول ارجع جائزاست .

چراجماعت درنمازمشروع شده است ؟

ازآنجائیکه بزرکترین اساس اجتماعی دین مقدس اسلام تحکیم اتحاد واتفاق مسلمین درهمۀمواردوابعادفردی واجتماعی است زیرااتحادوهمبستگی مسلمین سبب سعادت ونیکبختی شان دراموردنیاوآخرت میشودوهرپیروزی وکامیابی که درطول تاریخ نصیب مسلمین شده ازبرکت اتحادوالفت ودوستی شان بوده است ازاین حیث شریعت مطهراسلام درهمه مراحل حیاتی اجتماع واتحادرا ضروروحتمی دانسته حتی درمساجد عبادتگاها درمناسک ودررازونیازباپروردگارودرلحظات فارغ ازامور زندگی ودنیا جداًدرحفظ وتقویۀ این امربزرگ وخطیرمسلمانان توصیه می نماید حتی جماعت را دراداء نمازهای پنجگانه ازوظائف ضروری وسنن مؤکده نمازگذاران قرارداده است ودربیساری نمازهامانند جمعه وعیدین ازارکان وفرائض مقرر شده است ، علاوتاًجماعت مظهر عدالت وبرابری دربین تمام طبقات بشری است غنی درپهلوی فقیر آمردرپهلوی مأموردانادرپهلوی نادان ضعیف درپهلوی قوی بدون فرق وامتیازمی ایستد واین بوضاحت بیانگرآنست که همۀ اقشارمردم بحضور پرودگار خویش برابرند وهیچ گروهی بردیگری امتیازوفرق ندارد مگربتقوی(تقوا)وپرهیزگاری وازجانب دیگراین اجتماع بس عظیم وبزرگی است که مسلمانان شبانه روز پنج وقت باطهارت ظاهری وباطنی درپاکیزه ترین وبهترین اماکن برای اداءنمازجمع گردیده ازاحوال یکدیگرباخبرمیشوند وراجع به مشکلات حیاتی واخروی خویش مشوره نموده ودرراه سعادت وترقی وتعالی مادی ومعنوی خویش بطوری دستجمعی اقدام می نمایند و ازطرف دیگرنمازجماعت نظربه اینکه غالباًاشخاص صالح درآن شرکت دارند بدون شک به بارگاه الهی قبول میشودازاین حیث مسلمانان حقیقی وکامل بنهایت کوشابودند تاتمام وقت نمازرا بجماعت اداءنمایند وکارهای دنیوی مانع حضورشان ازمسجد نگردد ،سعید ابن مسیب میگوید بیست سال است که مؤذن اذان نداده است مگراینکه من درمسجدبودم وحاتم اصم میگوید  وقتی جماعت ازپیش من فوت گردید ، ابواسحاق بخاری بتعزیۀ من آمد . روایت شده که میمون ابن مهران بمسجد آمدبوی گفتند که مردم ازنمازفارغ شدند جماعت خوانده شده است درجواب گفت انا لله واناالیه راجعون من فضیلت این نمازراازولایت عراق بهتردوست داشتم .

مفســـدات نماز

نمازفاسدمیشوداگریکی ازامورات آتی دراثنای نمازرونماگردید.

1:اگرشرطی ازشرطهای نمازازنمازگزارفوت گردید.

2:اگرنمازگزاررکنی ازارکان نمازراترک کند.

3:اگرنمازگزاردراثنای نمازخویش سخن گفت ،خواه سخن گفتن وی به قصدی باشدیابه سهو،یابه خطا.

4:اگرنمازگزاردرنمازبه چیزی دعاءکردکه مشابه باکلام مردم است،ماننداینکه بگوید:ای بارخدایا فلان دختررابه نکاح من درآور،یااینکه انار،سیب راروزی من کن.

5:اگرکسی سلام گفت یاجواب سلام وی رابه زبان یابه مصافحه برگرداندبرابراست که سلام دادن وی به قصدی بوده باشدیابه سهو،یابه خطا.

6:اگرکسی دراثنای نمازعمل کثیرانجام داد،عمل کثیر،آن عملی است که برگمان کسی به سوی شخصی نظرمیکنداین امرغالب شودکه انجام دهنده آن عمل درحال نمازنیست.

7:اگرسینه اش راازجهت قبله برگرداندولیکن کسی که دراثنای نمازبی وضوء شدوبرای وضوء گرفتن بیرون گردیدوسینه اش راازجهت قبله برگرداند،نمازش فاسدنمیشود.

8:اگردراثنای نمازچیزی خورد،یاچیزی آشامید،ولواینکه آن چیزخورده شده اندک باشد.

9:اگرچیزی راخوردکه به دندانهایش چسپیده بوده وبه اندازه ای یک نخودبود،امااگرچنانچه چیزی خورده شده کمترازیک نخودبود،پس نمازآن فاسدنمیشود.

10:اگربدون ضرورت،سینه صاف کرد،امااگربه جهت عذ ری سینه صاف کردیابرای اصلاح آوازش سینه صاف کرد،یاسینه صاف;کرد تاامامش رابرخطای که ازوی رونماشده است،آگاه نمایدپس نمازش فاسدنمیشود،همچنین اگرسینه صاف کردتابیاگاهاندکه اودرنمازاست نیزنمازش فاسدنمیشود.

11:اگردرنماز{آه یااٌف}گفت یاناله نمود،درصورتیکه این چیزهاناشی ازترس خدای متعال نبوده باشد،وبیماری که خودراازآه وناله نگهداری کرده نمیتواند،ازاین حکم مستثنی است،پس نمازوی با{آه ویااٌف}فاسدنمیشود.

12:اگربه آوازبلندگریست،این گــــــــــــــــریه اوناشی ازترس خدای متعال یاازیادآوری بهشت،یادوزخ نبوده،بلکه ناشی ازدرد،یامصیبتی بودنمازش فاسدمیگردد،امااگرچنانچه گریه ناشی ازترس خدای متعال،یاازیادآوری بهشت یادوزخ بود،پس نمازوی فاسدنمیگردد.

13:اگرعورت نمازگزاردراثنای نمازبه مدت اداءیک رکن برهنه گردید.

14:اگردربدن نمازگزار،یادرجامه اش یادرمکان نمازش به مدت اداء یک رکن نجاستی پیداشد رکن به اندازه سه تسبیح سبحان الله است.

15:اگربرنمازگزاردراثنای نمازدیوانگی عارض گردید.

16:اگربرنمازگزاردراثنای نمازش بیهوشی عارض گردید.

17:اگرخورشیددرهنگامی که نمازگزارمصروف اداء نمازبامدادبود،آفتاب طلوع کرد.

18:اگروقت زوال درنمازعیدین داخل گردید.

19:اگرعصردرنمازجمعه داخل گردید.

20:اگرنمازگزارتیمم کرده بود،پس آب رایافت،وبراستعمال آب قدرت پیداکرد.

21:اگروضوءنمازگزارباعمل وی یابه غیرعملش شکست نمازش فاسدامااگربدون قصدوی دراوبی وضوئی عارض گردید،پس نمازش فاسدنمی شود،بلکه وضوء سازدوبه نمازخویش ادامه بدهد بشرطیکه.تاوضوء میگرد به نماز شروع میکند با کسی صحبت نکند

22:اگر(همزۀ الله اکبر)را{مد}کشید.

23:اگرازروی مصحف قرائت خواند.

24:اگررکنی ازارکان نمازرادرحالت خواب اداء وآن رکن رابعدازبیدارشدن ازخواب اعاده ننمود.

25:اگرنمازگزارصاحب ترتیب بود،پس دراثنای نمازخویش بیادآوردکه برعهدۀ وی نمازفوت شدۀ است که هنوزآن راقضاءنیاورده است.

26:اگرامام(پیشنماز)مردی راخلیفه{جانیشن}خودساخت که صلاحیت امامت نداشت.

27:اگرنمازگزارگمان کردکه بروی بی وضوئی عارض شده است پس ازمسجد بیرون شدیاازصفهائی نمازگزشت،یاازنزد{ستره}درغیرمسجد گزشت.

28:اگردراثنائی نمازبه آوازبلند خندید.

29:اگرموزه اش رادراثنای نمازکشید،خواه این کشیدن باعمل اندک باشد،یاباعمل بسیار{کثیر}.

30:اگرمقتدی ازامامش درادای رکنی سبقت جست،به نحوی که درادای این رکن باامام شریک نبود،ماننداینکه مقتدی قبل ازامام خویش رکوع نموده وسرش راقبل ازرکوع امام بلندکند،واین رکوع رابه همراه امام عودننماید.

31:اگردراثنای نماز{جنٌب}گردیدخواه جنابت وی بانگریستن به سوی زنی روی داد،یابافکرکردن درزیبائی آن زن،یابااحتلام یعنی عبارت است ازخارج شدن آب منی.

32:اگرنمازگزارجواب عطسه زننده را داد،نمازش فاسدمیشودخواهد{یرحمک االله}رحم کننده ترخدا،یارحمت کندخداوندمتعال اورا،بگویداماخودنمازگزارعطسه زد،وبرای خودگفت{یرحمنی الله}ویاخطاب بنفس خودگفت{یرحمک الله}نمازاوفاسدنمی گردد.

33:اگــرکسی دربین نمازخبــرخوش شنیدوگفت{الحمدالله}یاخبرناخوش شنیدوگـفت{انالله واناالیه راجعون}نمازفاسدمیشود.

34:اگرکسی دربین نمازباهردودست دکـمه گـریبان،یاپتلون خودرابست نمازفاسداست،اگربایک دست بست نمازفاسدنمیشود.

35:اگردرروی نماززنگ مبائل آمدبایک دست خودخاموش کنداشکال نداردواگربادودست خودگرفت فاسدمیشود.

36:دربین نمــازبچـه آمـدوازپستان مادرخودکـه نمازمیخواند{شیر}نوشیداگرازپستان{شیر}بیرون آمدنمازفــــــــاسداست،واگر{شیر}بیرون نیامدفاسدنمیشود.

37:اگربین نمازبچه به زمین خوردونمازخواننده گفت{بسم الله}نمازفاسداست.

38:اگردرصف نمازجماعت مردان استاده است،ویک زن درپهلوی مردی درصف مردان استادشدوامام جماعت نیت نمازیعنی نیت پیش نمازامامت زن راکرد،نمازآن مردکه پهلوی زن اجنبی است فاسدمیشودونماززن اگرامام نیت امامت زن راکردنماززن درست است ونمازمردفاسدمیشود،اگریک زن دروسطه مردان به نمازاستادوامام نیت نماززن راکردنماز{3}مردفاسدمیشودیکی ازطرف راست ویکی ازطرف چپ ویکی ازپشت سرودوزن بودنمازچهارمردفاسدمیشود.

مکروهات وممنوعات نماز

۱: مکروه چیزی است که بواسطه آن نماز فاسد نمیشود ولی از ثوابش کاسته میشود.

2: بازی کردن بالباس یا بدن دور کردن سنگریزه ها مکروه است ولی اگر سجده کردن امکان نداشت محل سجده را به یک دست یک مرتبه یا دومرتبه پاک کردن جائز است.

 3: درنماز انگشتان دست وپای را شکستن ودست را درتهیگاه نهادن وگردن را بطرف راست وچپ گردانیدن وبطرف راست وچپ نگاه کردن مکروه است البته بگوشه چشم نگریستن جائز است وبدون ضرورت اینچنین عملی را انجام ندادن بهتر است.

4: در نماز بدون عذر لکچه زدن (مثل سگ نشستن ) ویا هردو پارا نصب کردن مکروه هست .

 5: جمع کردن لباس های بدن وجواب سلام را بادست دادن در بین نماز مکروه است .

6:  اگر شخصی نشسته صحبت میکند یا به کاری مشغول است دیگری پشت سر آن نماز میخواند اشکالی ندارد ولی نماز نخواندن در چنین حالی بهتر است .

7: اگر جلوی نماز گزار قرآنی یا شمشیری آویزان باشد جائز است.

 8: بر فرشی که عکس دارد نماز جائز است بشرطیکه بالای صورت نماز نخواند .

9: اگر عکس زیروحی بطرف بالا یا راست وچپ نماز گزار باشد نماز مکروه است واگر در زیر پا باشد ویا کوچک بطوریکه اگر به زمین گذاشته شود دیده نمی شود یا سر بریده است مکروه نیست.

10: صورت وعکس درخت ومنظره ها کراهیت ندارد.

11: شمردن آیات یا چیزی دیگری را در نماز باانگشتان دست مکروه است.

12: زیاده کردن قرآئت را در رکعت دوم نمازاز رکعت اول به اندازه سه آیه مکروه است.